موقعيت جغرافيايی و سياسی و اقليمی

شهر آشتيان مرکز شهرستان آشتيان از استان مرکزي بوده و تنها شهر در شهرستان مزبور مي باشد . شهر آشتيان تقريباً در نيمه شمالي اين شهرستان واقع شده است . شهرستان آشتيان در مرکز و در حاشيه شرقي استان مرکزي واقع شده است . شهرستان آشتيان از جهت شمال با شهرستان تفرش ، از جنوب با شهرستان دليجان و اراک از شرق به استان قم و از طرف غرب نيز با شهرستان اراک و تفرش هم مرز مي باشد .
بر اساس اطلاعات مندرج در سالنامه آماري استان مرکزي ( 1380 ) کل مساحت شهرستان آشتيان 1236 کيلومتر مربع مي باشد و اين شهرستان داراي يک بخش ، سه دهستان و يک شهر است .
شهر آشتيان در 35 کيلومتري جاده قم – اراک قرار دارد و در 00 , 50 طول جغرافيايي و 31 , 34 عرض جغرافيايي در 78 کيلومتري اراک واقع شده است . اين شهرستان از يک بخش مرکزي تشکيل شده و شامل دهستان هاي سياوشان ، گرکان و مزرعه نو مي باشد . بيشترين درجه حرارت در تابستان 32 درجه بالاي صفر و کمترين آن در زمستان با 12 درجه زير صفر است . ميزان بارندگي ساليانه به طور ميانگين 194 ميليمتر و در ارتفاع 2120 متري از سطح درياي آزاد قرار دارد . جمعيت آشتيان 25328 نفر برآورد گرديده است با توجه به تقسيم بندي هاي اقليمي شهر آشتيان داراي اقليم سرد معتدل ( مديترانه اي ) مي باشد .
با توجه به تقسيم بندي هاي اقليمي شهر آشتيان داراي اقليم سرد معتدل ( مديترانه اي ) مي باشد .
محورهاي ارتباطي برون شهري و اتصال با مراکز سکونتگاهي :
از طرف جنوب غربي به اراک از شمال و غرب به تفرش
از طرف جنوب شرقي به محلات و از طرف شرق به استان قم و تهران
از شمال شرقي به روستاي آهو
از شمال غربي به گرکان
از جنوب شرقي به هزار آباد
از جنوب غربي به نادر آباد و موسي آباد
از طرف جنوب به سياوشان
شهر آشتيان در موقعيت پايکوهي در حاشيه مسيل رودخانه آهو استقرار يافته است که از جانب شمال و غرب توسط ارتفاعات نسبتاً بلندي محصور شده است . موقعيت و عوارض طبيعي مذکور مهمترين عامل در شکل گيري ساختار کالبدي شهر بوده است .
شهر به طور عمده به دو بخش قديم و جديد قابل تقسيم است . تمامي بخش غربي رودخانه آهو به همراه حاشيه بلافصل شرقي رودخانه محلات قديمي شهر و نواحي شرقي شهر بخش جديد و در حال توسعه شهر را شامل مي شود . مرکز تجاري شهر در بخش قديمي شهر و مراکز اداري در حاشيه بلوار امام خميني در بخش جديد شهر استقرار دارند .
شهر شامل 14 محله اصلي است که عبارتند از : محله بازار ، محله مازري ، محله صادقبيگ ، محله آقازيارت ، محله کوزه گري ، محله امين نظاره ، باغچه هلاري ، سرور آباد ، گلشن ، دشت ، جواديه ، سجاديه و باقر آباد .
محلات مازري ، بازار ، آقازيارت ، صادقبيگ ، حسن آباد ، امين نظاره ، کوزه گري و بخش هايي از محلات باغچه هلاري و سرور آباد جزء بخش قديمي شهر و داراي بافت ارگانيک مي باشند .
محلات دشت ، گلشن ، باقرآباد و بخشي از محلات سرورآباد و باغچه هلاري محلات جديد شهر را شکل داده اند و داراي بافت شطرنجي و طراحي شده هستند .
محلات باقر آباد ، گلشن ، جواديه و سجاديه در حال توسعه و بخش اعظم ساخت و سازهاي جديد شهر را در بر مي گيرند .حداکثر فاصله طولي دورترين نقاط محدوده ساخته شده شهر سپس شمالي ترين قطعات محله مازري و جنوب غربي ترين بخش محله سجاديه 2400 متر است . بخش اصلي شهر در درون دايره اي به شعاع 1000 متر استقرار دارد . با توجه به بافت فشرده و شعاع دسترسي محدود با وجود محدود واحدهاي تجاري ، پراکنده در نواحي مختلف ، شهر آشتيان ماهيت تک مرکزي تجاري خود را حفظ کرده است ولي اغلب ادارات دولتي و مراکز خدماتي در حاشيه بلوار امام خميني استقرار يافته اند.
وجود محدوديت فيزيکي ارتفاعات در شمال و غرب شهر گسترش شهر را دوره هاي گذشته به سمت شرق جنوب و جنوب شرقي سوق داده است .