تاريخچه :
بر مبناي متون تاريخي موجود قدمت سکونت در محل کنوني شهر آشتيان به پيش از اسلام بر مي گردد و آشتيان همچنان که در متون تاريخي از آن ياد ميشود دهي بوده از ناحيه دره که حدود اين ناحيه مطابق با شهرستان کنوني آشتيان بوده است . ناحيه يا رستاق وره ، در دوره هاي مختلف در زمره متعلقات قم يا همدان است .بنا بر تئوري هاي موجود مي توان با توجه به موقعيت طبيعي شهر ، علت سکونت در اين منطقه خاص را مربوط به تلاقي در پهنه طبيعي کوهستان و دشت و جاري بودن رودخانه و موقعيت مرکزي تبادل کالاهاي توليد شده در هر پهنه عنوان کرد . نکته قابل ذکر در خصوص تاريخ آشتيان شهرت در خور توجه اين ناحيه در عرصه علم و فرهنگ و ادب ايران است که به برکت مردان ناموري بوده که در سده هاي اخير در اين ناحيه ظهور کرده اند .
تا قرن ششم هجري اين منطقه جزئي از ايالت جبال بود که عراق عجم ناميده مي شد
اين منطقه در زمان عمر توسط مالک ابن عامر اشعري فتح و مردم آن به دين اسلام در آمدند . در حال حاضر مردم شهر مسلمانند و بسيار پايبند مذهب مي باشند . پيش از آن مردم شهر زرتشتي بودند و 16 آتشکده در اين شهر داير بوده است که مهمترين اين آتشکده ها آتشکده وره بوده است . پس از اسلام اين آتشکده ها به مسجد تبديل شدند
ابن فقيه آشتيان را ابرشتجان نوشته که بعدها به آشتيان تبديل شده است و بنا بر لهجه هاي اهالي آشتيان ناميده مي شود .اما هر شهري را به فرهنگ و بزرگان آن مي توان مورد شناخت قرار داد . آشتيان با وجود جغرافياي محدودش ، در حوزه علم و ادب ، حکمت خاستگاه عالمان ، انديشمندان ، حکيمان وخطاطان سترگي بوده است که به برکت علم ومعرفت آنان نقش و جايگاهش را در تاريخ و فرهنگ اين بوم و بر جاودانه مي نمايد . شخصيتهاي بارز و بزرگي چون آيت الله حاج ميرزا محمد حسن آشتياني ، آيت الله حاج ميرزا مرتضي آشتياني ، آيت الله حاج ميرزا احمد آشتياني ، ميرزا مهدي آشتياني ، آيت الله ميرزا باقر آشتياني ، استاد عباس اقبال ، ميرزا يوسف اعتصام الملک ، پروين اعتصامي ، مستوفي الممالک ، دکتر محمد مصدق ، ميرزا هدايت الله وزير دفتر ، ميرزا علي مايل آشتياني ، دکتر اسماعيل آشتياني ، علامه سيد جلال الدين آشتياني ، آيت الله حاج ميرزا ابوالقاسم دانش آشتياني ، شهيد دکتر غلامرضا دانش و... بر مبناي متون تاريخي موجود قدمت سکونت در محل کنوني شهر آشتيان به پيش از اسلام بر مي گردد و آشتيان همچنان که در متون تاريخي از آن ياد ميشود دهي بوده از ناحيه دره که حدود اين ناحيه مطابق با شهرستان کنوني آشتيان بوده است . ناحيه يا رستاق وره ، در دوره هاي مختلف در زمره متعلقات قم يا همدان است .
بنا بر تئوري هاي موجود مي توان با توجه به موقعيت طبيعي شهر ، علت سکونت در اين منطقه خاص را مربوط به تلاقي در پهنه طبيعي کوهستان و دشت و جاري بودن رودخانه و موقعيت مرکزي تبادل کالاهاي توليد شده در هر پهنه عنوان کرد . نکته قابل ذکر در خصوص تاريخ آشتيان شهرت در خور توجه اين ناحيه در عرصه علم و فرهنگ و ادب ايران است که به برکت مردان ناموري بوده که در سده هاي اخير در اين ناحيه ظهور کرده اند .تا قرن ششم هجري اين منطقه جزئي از ايالت جبال بود که عراق عجم ناميده مي شد اين منطقه در زمان عمر توسط مالک ابن عامر اشعري فتح و مردم آن به دين اسلام در آمدند . در حال حاضر مردم شهر مسلمانند و بسيار پايبند مذهب مي باشند . پيش از آن مردم شهر زرتشتي بودند و 16 آتشکده در اين شهر داير بوده است که مهمترين اين آتشکده ها آتشکده وره بوده است . پس از اسلام اين آتشکده ها به مسجد تبديل شدند
ابن فقيه آشتيان را ابرشتجان نوشته که بعدها به آشتيان تبديل شده است و بنا بر لهجه هاي اهالي آشتيان ناميده مي شود .اما هر شهري را به فرهنگ و بزرگان آن مي توان مورد شناخت قرار داد . آشتيان با وجود جغرافياي محدودش ، در حوزه علم و ادب ، حکمت خاستگاه عالمان ، انديشمندان ، حکيمان وخطاطان سترگي بوده است که به برکت علم ومعرفت آنان نقش و جايگاهش را در تاريخ و فرهنگ اين بوم و بر جاودانه مي نمايد . شخصيتهاي بارز و بزرگي چون آيت الله حاج ميرزا محمد حسن آشتياني ، آيت الله حاج ميرزا مرتضي آشتياني ، آيت الله حاج ميرزا احمد آشتياني ، ميرزا مهدي آشتياني ، آيت الله ميرزا باقر آشتياني ، استاد عباس اقبال ، ميرزا يوسف اعتصام الملک ، پروين اعتصامي ، مستوفي الممالک ، دکتر محمد مصدق ، ميرزا هدايت الله وزير دفتر ، ميرزا علي مايل آشتياني ، دکتر اسماعيل آشتياني ، علامه سيد جلال الدين آشتياني ، آيت الله حاج ميرزا ابوالقاسم دانش آشتياني ، شهيد دکتر غلامرضا دانش و...